Πράξη

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Η Κεφαλονιά είναι το μοναδικό νησί του Ιονίου που παράγει οίνους ΠΟΠ, εξέχουσα θέση μεταξύ των οποίων κατέχει η Ρομπόλα Κεφαλληνίας. Οι αμπελώνες της αμπελουργικής ζώνης της Ρομπόλας είναι ξηρικοί μετά το τέταρτο έτος από την εγκατάσταση. Πολλοί βρίσκονται σε επικλινείς, ορεινές και ημιορεινές περιοχές, και αναπτύσσονται σε αβαθή, χαλικώδη, διηθητά εδάφη ή σε διαβρωμένες γεωργικές γαίες, χαμηλής γονιμότητας και περιεκτικότητας σε οργανική ουσία. Επιπλέον, η ετήσια κατανομή της βροχόπτωσης τα τελευταία χρόνια είναι εξόχως άστατη και η εξοικονόμηση νερού αποτελεί περιβαλλοντική προτεραιότητα.
Η Πράξη «Αμπελώνες Κεφαλονιάς» προτείνει συνδυαστικά συστήματα μειωμένης εδαφοκατεργασίας, παράλληλα με εφαρμογή αζωτούχων λιπασμάτων με αναστολέα νιτροποίησης, αλλά και οργανική λίπανση (ανακύκλωση παραπροϊόντων της αμπελοοινικής παραγωγής και προϊόντων του κλαδέματος) στους αμπελώνες του Αγροτοβιομηχανικού Συνεταιρισμού Παραγωγών Ρομπόλας.

ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ

Οι αμπελώνες της αμπελουργικής ζώνης της Ρομπόλας καλλιεργούνται ξηρικά. Το λίπασμα παρέχεται σε μία δόση κατά την περίοδο του χειμώνα, με κίνδυνο απώλειας του αζώτου λόγω απονιτροποίησης και έκπλυσης. Επιπλέον, η αδυναμία χορήγησης άρδευσης αποκλείει τη χορήγηση επιφανειακής λίπανσης αργότερα μέσα στην καλλιεργητική περίοδο, με αποτέλεσμα την πιθανή εκδήλωση τροφοπενιών, ειδικά στην ημιορεινή και ορεινή ζώνη όπου τα εδάφη είναι πιο πετρώδη.
Ζητούμενο από την πλευρά των παραγωγών του Συνεταιρισμού είναι η εξοικονόμηση και βέλτιστη αξιοποίηση νερού και θρεπτικών στοιχείων του εδάφους ως απάντηση στην κλιματική κρίση, καθώς και ο περιορισμός της εδαφικής διάβρωσης λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων.
Βασικός σκοπός της Πράξης «Αμπελώνες Κεφαλονιάς» είναι η εξοικονόμηση εδαφικής υγρασίας και η μείωση εισροών αζωτούχων λιπασμάτων στην αμπελουργική ζώνη της Ρομπόλας. Οι επιμέρους στόχοι μπορούν να εξειδικευτούν ως εξής:

    • Eξοικονόμηση εδαφικής υγρασίας
    • Μείωση εισροών λιπασμάτων
    • Μείωση απωλειών αζώτου από έκπλυση και απονιτροποίηση
    • Βελτίωση της γονιμότητας και της ποιότητας των εδαφών
    • Προστασία του έδαφος από διάβρωση
    • Mείωση του αποτυπώματος άνθρακα

ΠΡΩΤΟΤΥΠΙΑ – ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

Η συνήθης πρακτική στην Ελλάδα για τον περιορισμό της αυτοφυούς βλάστησης («ζιζάνια») στις πολυετείς καλλιέργειες είναι το μηχανικό σκάλισμα (φρεζάρισμα). Όμως, υπάρχει βάσιμη τεκμηρίωση από τη διεθνή βιβλιογραφία ότι η διαρκής αναμόχλευση του εδάφους επιδρά αρνητικά στην οργανική ουσία (χούμος), καθώς έρχεται σε επαφή με την ατμόσφαιρα και οξειδώνεται. Η προτεινόμενη δράση θα είναι από τις πρώτες προσπάθειες να επαληθευτούν τα πλεονεκτήματα της μειωμένης εδαφοκατεργασίας στην Ελλάδα. Η μειωμένη εδαφοκατεργασία θα εφαρμοστεί συνδυαστικά με λιπάσματα βραδείας αποδέσμευσης αζώτου ή με οργανική λίπανση.
Η καινοτομία της Πράξης «Αμπελώνες Κεφαλονιάς» συνίσταται στα εξής:
(α) στην αλλαγή του παραδείγματος διαχείρισης της αυτοφυούς βλάστησης, με σκοπό τη διατήρηση της εδαφικής υγρασίας και τον περιορισμό της διάβρωσης μέσω της ολοχρονικής φυτοκάλυψης και
(β) στην αναπροσαρμογή της μεθοδολογίας λίπανσης, είτε με εφαρμογή λιπασμάτων που περιέχουν αναστολέα νιτροποίησης αζώτου, είτε με ανακύκλωση οργανικών υλικών.

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

Η Πράξη «Αμπελώνες Κεφαλονιάς» προτείνει τη συνδυαστική εφαρμογή: (α) συστημάτων μειωμένης εδαφοκατεργασίας, (β) ανακύκλωσης οργανικών υλικών (παραπροϊόντων της αμπελοοινικής παραγωγής και προϊόντων του κλαδέματος των πρέμνων) ως οργανικού λιπάσματος για την καλλιέργεια και (γ) αζωτούχων λιπασμάτων με αναστολέα νιτροποίησης.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Τα προσδοκώμενα αποτελέσματα είναι:

    1. να βελτιωθεί η ποιότητα και η γονιμότητα του εδάφους, λόγω βελτίωσης των επιπέδων της οργανικής ουσίας
    2. να προστατευτεί το έδαφος από τη διάβρωση λόγω ολοχρονικής φυτοκάλυψης
    3. να βελτιωθεί η αξιοποίηση των λιπασμάτων από τα φυτά λόγω εξοικονόμησης εδαφικής υγρασίας
    4. να μειωθούν οι τροφοπενίες των αμπελιών
    5. να αξιοποιηθούν τα παραπροϊόντα της αμπελοοινικής παραγωγής
    6. να συγκρατηθεί το κόστος λίπανσης, ιδιαίτερα φλέγον ζήτημα εξαιτίας της πρόσφατης εκτόξευσης των τιμών των λιπασμάτων
    7. ενδεχομένως να βελτιωθεί η ποιότητα του τελικού προϊόντος (γλεύκος)